Wiadomości

Ochrona własności – powództwo windykacyjne i negatoryjne.

Opublikowany: 2010-12-13

Materialno-prawna podstawa powództwa windykacyjnego określona jest w art.222§1 Kodeksu cywilnego (KC). Zgodnie z tym przepisem właściciel może żądać od osoby, która włada jego rzeczą, aby mu ją wydała, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne uprawnienie wobec właściciela do władania rzeczą. Przepis ten stosuje się najczęściej wtedy, gdy określona osoba odbiera właścicielowi jego rzecz albo, kiedy rzecz posiadała legalnie, ale wygasł jej do tego tytuł prawny.
Ta druga sytuacja ma na przykład miejsce, gdy wygasła umowa cywilnoprawna na podstawie, której użytkownik władał rzeczą legalnie, lecz po jej wygaśnięciu nie chce zwrócić rzeczy właścicielowi.
Skuteczne prawo przeciwko żądaniu właściciela o wydanie rzeczy istnieje wtedy, gdy określona osoba włada rzeczą pod jakimś tytułem prawnym. Na przykład dzierżawi działkę rolną i nie zaszły okoliczności, które uzasadniają żądanie właściciela do wydania rzeczy.
Właściciel wnoszący powództwo do sądu w tej sprawie powinien wykazać, iż jest właścicielem rzeczy, której wydania żąda. W art. 339 i 341 KC uregulowane są domniemania pomagające mu wykazanie tej okoliczności.

Materialno-prawna podstawa powództwa negatoryjnego określona jest w art.222§2 Kodeksu cywilnego (KC). Zgodnie z tym przepisem właściciel może żądać przywrócenia stanu zgodnego z prawem i zaniechania dalszych naruszeń w sytuacji, gdy naruszenia własności następują w inny sposób niż przez pozbawienie właściciela władania rzeczą. Przepis ten dotyczy w zasadzie wszelkich naruszeń prawa własności poza zakresem określonym w §1 art.. 222 KC. Na przykład może dotyczyć sytuacji korzystania z nieruchomości przez przychód lub przejazd. Często stosujemy ochronę negatoryjną, gdy zaistnieje przywłaszczenie określonego prawa względem rzeczy. W podanym przykładzie będzie to służebność gruntowa. Ochrona ta dotyczyć może jednak jakichkolwiek naruszeń ograniczających możliwość korzystania z prawa własności.

Oba opisywane roszczenia nie ulegają przedawnieniu, jeżeli dotyczą nieruchomości. Właściwym do rozpoznania sprawy będzie jedynie sąd położenia nieruchomości. Właściwość rzeczową sądu określa się na podstawie przepisów ogólnych. Powództwa podlegają opłacie sądowej stosunkowej, obliczonej od wartości przedmiotu sporu (wartości rzeczy).

Skomentuj ten artykuł na forum